Πορεία επαγγελματικής σταδιοδρομίας

(career path)



του Δημήτρη Εργατούδη*

Ορισμός

Πορεία επαγγελματικής σταδιοδρομίας είναι η διαδικασία δρομολόγησης διάφορων ενεργειών με στόχο την ολοκλήρωση των γνώσεων ενός υπαλλήλου και τη κάλυψη τυχόν ελλείψεών του, ούτως ώστε  αυτός να φανεί πιο χρήσιμος στον οργανισμό στον οποίο εργάζεται.  Οι ενέργειες αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν μεταθέσεις, προαγωγές, εκπαίδευση, ανατροφοδότηση κ.λπ.

Εισαγωγή

Όλοι οι προοδευτικοί οργανισμοί χρειάζονται συνεχώς νέα διευθυντικά στελέχη, τα οποία μπορεί να προέρχονται από το υφιστάμενο προσωπικό (προτιμότερο και ευκολότερο, εκτός για πολύ εξειδικευμένες θέσεις) ή από νέες προσλήψεις (ακριβότερο και ριψοκινδυνευμένο). 

Στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με την πρώτη περίπτωση, την προετοιμασία στελεχών για να αναλάβουν μελλοντικά  διευθυντικές θέσεις. 

Ένας πολύ καλός τρόπος για την προετοιμασία αυτή είναι ο καθορισμός πορείας  επαγγελματικής σταδιοδρομίας για κάθε πολλά υποσχόμενο στέλεχος.

Τι περιλαμβάνει η προετοιμασία

  • Αναγνώριση του περιβάλλοντος

Μελετάται το περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται ο οργανισμός και οι ιδιαιτερότητές του (του οργανισμού). Εντοπίζονται οι προκλήσεις, οι τάσεις και οι ευκαιρίες που υπάρχουν για να εξακριβωθούν οι μελλοντικές του ανάγκες βάσει των οποίων θα δρομολογηθεί η πορεία κάθε στελέχους που θα επιλεγεί.

  • Τα προσόντα αυτών που θα επιλεγούν

Τα προσόντα αυτών που θα επιλεγούν εκτείνονται πέραν των τεχνικών τους  γνώσεων, χωρίς αυτές να υποτιμώνται.  Τα στελέχη αυτά πρέπει να διακρίνονται για την αποτελεσματική επικοινωνία τους, την συναισθηματική νοημοσύνη, τη στρατηγική σκέψη, την προσαρμοστικότητα, την ενσυναίσθηση κ.ά. Η προτεραιοποίηση των προσόντων αυτών  εξαρτάται από τις αρχές και αξίες του οργανισμού, την εταιρική του κουλτούρα και τις στρατηγικές του επιδιώξεις.  Τακτική σύγκριση των προσόντων αυτών με τις δυνατότητες του κάθε στελέχους, εγγυάται μα πετυχημένη πορεία των στελεχών που θα επιλεγούν.

  • Διορισμός μέντορα

Εκείνος που ουσιαστικά θα βοηθήσει το στέλεχος να ακολουθήσει τη σωστή πορεία είναι ο μέντορας τον οποίο θα επιλέξει η διεύθυνση.   Αυτός θα τον συμβουλεύει, θα τον καθοδηγεί, θα του παρέχει τις  απαραίτητες πληροφορίες και θα έχει μαζί του συνεχή ανατροφοδότηση.  Με τον τρόπο αυτό, το στέλεχος θα μυηθεί στη διά βίου μάθηση, θα επιταχυνθεί η πρόοδος του και θα έχει συνεχώς δίπλα του κάποιον πρόθυμο να τον βοηθήσει ανά πάσα στιγμή.

  • Ευκαιρίες για μάθηση και ανάπτυξη

Μια πορεία επαγγελματικής σταδιοδρομίας πρέπει να παρέχει ευκαιρίες για συνεχή μάθηση και ανάπτυξη.  Η πορεία αυτή πρέπει να περιλαμβάνει παρακολούθηση σεμιναρίων (με φυσική παρουσία ή διαδικτυακά) και συμμετοχή σε εργαστήρια.  Με τον τρόπο αυτόν τα στελέχη ενημερώνονται συνεχώς για τις εξελίξεις του αντικειμένου της εργασίας τους, τη νέα τεχνολογία και τις νέες τάσεις όσον αφορά τις ηγετικές ικανότητες.  Πολύ χρήσιμη είναι και η επιτυχία σε επαγγελματικές εξετάσεις με επιχορήγηση ή  με χρηματική επιβράβευση από τον οργανισμό.

  • Σημασία στα μη τεχνικά προσόντα

Όσο προχωρεί ένα στέλεχος στην ιεραρχία, τόση περισσότερη αξία αποκτούν τα προσόντα (soft skills), που δεν αφορούν τις τεχνικές γνώσεις (η επικοινωνία, η ομαδική εργασία, η επίλυση προβλημάτων, η συναισθηματική νοημοσύνη κ.ά). Εργαστήρια, προσομοιώσεις και διαδραστικές ασκήσεις βοηθούν τα στελέχη να αποκτήσουν προσόντα τα οποία θα τους βοηθήσουν να βελτιώσουν τις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

  • Διατμηματική εκπαίδευση

Ολοκληρωμένος ηγέτης θεωρείται εκείνος που γνωρίζει σφαιρικά όλες τις εργασίες των τμημάτων του οργανισμού.  Δεν είναι ανάγκη να γνωρίζει όλες τις λεπτομέρειες των εργασιών αυτών.  Αν τις γνωρίζει, ακόμη καλύτερα.  Όμως και μια γενική εικόνα όλων των εργασιών του οργανισμού, επιτρέπει στο στέλεχος να λαμβάνει αμέσως αποφάσεις που αφορούν διάφορα τμήματα. 

Η τοποθέτηση-εκπαίδευση  ενός στελέχους σε όλα τα τμήματα  θα του δώσουν την ευκαιρία να γνωρίσει τις εργασίες τους και να σχηματίσει μια ολοκληρωμένη γνώση για τον οργανισμό.  Το ίδιο αποτέλεσμα θα έχει και τυχόν συμμετοχή του σε διατμηματικά έργα.

  • Ξεχωριστή πορεία για κάθε στέλεχος

Ένας οργανισμός δεν μπορεί να εφαρμόσει μια πορεία επαγγελματικής σταδιοδρομίας γενικής χρήσεως.  Κάθε στέλεχος χρειάζεται τη δική του πορεία βασισμένη στα δυνατά και αδύνατά του σημεία, καθώς και στους στόχους του για ανέλιξη.  Συχνή συζήτηση μεταξύ των στελεχών  και των προϊσταμένων ή των μεντόρων τους, επιτρέπει και στα δύο μέρη να αναπροσαρμόζουν την πορεία ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού και τις προσδοκίες των στελεχών.

  • Ανατροφοδότηση

Η ανατροφοδότηση όχι μόνο είναι αναγκαία, αλλά αυτή πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της διαδικασίας που αφορά την πορεία σταδιοδρομίας. Τακτική ανασκόπηση της προόδου της πορείας, αξιολόγηση 360°  και συνεχής εποικοδομητική ανατροφοδότηση φέρνουν στο φως τις επιτυχίες και τις αδυναμίες των στελεχών.

  • Διαφορετικότητα και ενσωμάτωση

Η αποδοχή της διαφορετικότητας και η ενσωμάτωση όλων στο σύνολο, ανεξαρτήτως φυλής, φύλου κ.λπ. αποκτούν  όλο και περισσότερη σημασία στους σημερινούς οργανισμούς. Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια κανένα στέλεχος δεν πρέπει να αποκλείεται από τα προγράμματα  πορείας επαγγελματικής σταδιοδρομίας.  Η διαφορετικότητα και η ενσωμάτωση αυξάνουν την καινοτομία και τη δημιουργικότητα, βοηθούν στην επίλυση προβλημάτων και ανοίγουν διαδρόμους για συνεργασία του οργανισμού με οργανισμούς άλλων χωρών.

  • Ενδοσκόπηση και στοχοθέτηση

Για να πετύχει ένα πρόγραμμα πορείας επαγγελματικής σταδιοδρομίας, χρειάζεται η ενεργός συμμετοχή των στελεχών που θα επιλεγούν.  Με ενδοσκόπηση και στοχοθέτηση, τα στελέχη αυτά πρέπει να αναλαμβάνουν περισσότερες πρωτοβουλίες για να πετύχει η πορεία τους.  Οι οργανισμοί πρέπει να ενθαρρύνουν τέτοιες πρωτοβουλίες και να παρέχουν στα στελέχη τα μέσα και τις διευκολύνσεις που χρειάζονται να πετυχαίνουν τους στόχους τους.

Επίλογος

Ο καθορισμός πορείας επαγγελματικής σταδιοδρομίας για τα στελέχη ενός οργανισμού είναι μια επένδυση με πολλά και μεγάλα οφέλη για κάθε στέλεχος και για κάθε οργανισμό.  Αναγνωρίζοντας το περιβάλλον μέσα στο οποίο κινείται ο οργανισμός, εντοπίζοντας τα δυνατά και αδύνατα σημεία κάθε στελέχους και βοηθώντας τα στελέχη  να αποκτήσουν σφαιρική γνώση των εργασιών του οργανισμού,  αυτός δημιουργεί μια δεξαμενή μελλοντικών διευθυντών οι οποίοι θα είναι έτοιμοι να αξιοποιηθούν από τον οργανισμό οποτεδήποτε χρειαστεί.

* Fellow του Ινστιτούτου Τραπεζιτών Λονδίνου | Ιδρυτικού μέλους του Κυπριακού Ινστιτούτου Χρηματοοικονομικών  Υπηρεσιών και του Κυπριακού Συνδέσμου Διεύθυνσης Ανθρώπινου Δυναμικού.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This website uses cookies and asks your personal data to enhance your browsing experience.